Sprawdzenie dostępności strony to przede wszystkim decyzja: kiedy, jaką metodą i w jakim zakresie zbadać, czy z serwisu wygodnie skorzystają wszyscy – także osoby używające klawiatury, czytnika ekranu czy powiększenia. Od tej decyzji zależy, ile zapłacisz i co będziesz wiedzieć po badaniu.
Ten poradnik pomoże Ci wybrać moment i metodę, przygotować się do sprawdzenia i zamienić wyniki w plan poprawek. Punktem odniesienia są wytyczne WCAG 2.2, w praktyce na poziomie AA.
Sprawdzenie dostępności strony: kiedy warto je zrobić
Najtaniej sprawdzasz wtedy, gdy i tak coś zmieniasz. Typowe sytuacje:
- Nowa strona
- Sprawdź makiety i wersję testową przed publikacją. Zmiana w projekcie kosztuje mniej niż przeróbka gotowego serwisu.
- Redesign lub nowy motyw
- Nowy szablon to nowe menu, przyciski i formularze, a błąd w szablonie powtarza się na wszystkich podstronach.
- Rozbudowa formularzy lub sklepu
- Nowy checkout, filtry, płatności czy konfigurator dotykają najważniejszych ścieżek. Tam jeden błąd może zablokować zamówienie.
- Europejski Akt o Dostępności (EAA)
- Od 28 czerwca 2025 r. usługi handlu elektronicznego i inne usługi objęte dyrektywą (UE) 2019/882 oraz ustawą z 26 kwietnia 2024 r. muszą spełniać wymagania dostępności, z przepisami przejściowymi dla części przypadków. Mikroprzedsiębiorcy świadczący usługi (mniej niż 10 pracowników i roczny obrót lub suma bilansowa do 2 mln euro) są z tych wymagań zwolnieni. Szczegóły opisujemy w artykule o Europejskim Akcie o Dostępności.
- Zapytanie klienta lub przetarg
- Zamawiający może oczekiwać zgodności z WCAG 2.1 AA – do tego poziomu odwołuje się norma EN 301 549 w wersji 3.2.1 – albo opisu dostępności rozwiązania. Podmioty publiczne mają własne obowiązki, m.in. publikację deklaracji dostępności.
- Zgłoszenie od użytkownika
- Jeśli ktoś pisze, że nie może wysłać formularza, sprawdź całą ścieżkę, a nie tylko jedno pole. Jedno zgłoszenie może wskazywać na błąd w szablonie, który dotyka wielu podstron.
To nie jest porada prawna. Artykuł opisuje praktykę sprawdzania stron. Czy i w jakim zakresie przepisy dotyczą Twojej firmy, najlepiej ustalić z prawnikiem.
Cztery sposoby sprawdzenia dostępności strony internetowej
Samodzielny przegląd
Ty lub ktoś z zespołu sprawdzacie stronę według listy kontrolnej: klawiatura, powiększenie, kontrast, formularze, szybki test z czytnikiem ekranu. Instrukcję krok po kroku znajdziesz w artykule jak sprawdzić stronę pod kątem WCAG. To dobry start, choć bez doświadczenia łatwo coś przeoczyć.
Raport automatyczny
Skaner bada wiele podstron według reguł WCAG i wskazuje błędy w kodzie wraz z lokalizacją. Jest szybki i powtarzalny, więc nadaje się na pierwszy przegląd i do kontroli po zmianach. Takie błędy są bardzo powszechne: według WebAIM Million (2025) automatycznie wykryte błędy WCAG 2 miało ok. 95% stron głównych z miliona popularnych witryn.
Automat nie oceni jednak sensu treści ani przebiegu całych ścieżek. Co dokładnie wykrywa i jak czytać jego wynik, wyjaśnia artykuł test WCAG online.
Audyt ekspercki
Specjalista ocenia wybrane strony i ścieżki według kryteriów WCAG na ustalonym poziomie, łącząc narzędzia z testami ręcznymi i technologiami asystującymi. Raport z audytu opisuje problemy, ich wpływ i sposób naprawy. Przebieg takiego badania opisuje artykuł o audycie WCAG.
Testy z użytkownikami
Osoby z niepełnosprawnościami, które na co dzień korzystają z technologii asystujących, wykonują na stronie realne zadania. Obserwacja pokazuje bariery, których nie wychwyci ani automat, ani lista kryteriów, np. zagmatwany proces albo męczący formularz. To uzupełnienie audytu, a nie jego zamiennik.
Porównanie metod: czas, koszt, ograniczenia
Wartości w tabeli są orientacyjne. Czas i koszt zależą od liczby szablonów, ścieżek i złożoności strony.
| Metoda | Czas | Koszt | Co daje | Ograniczenia |
|---|---|---|---|---|
| Samodzielny przegląd | od kilku godzin do kilku dni | bez kosztów zewnętrznych, liczy się czas zespołu | wykrycie oczywistych barier, lepsze poznanie strony | zależy od doświadczenia, nie obejmuje wszystkich kryteriów |
| Raport automatyczny | skan zwykle trwa minuty, analiza wyników – kilka godzin | niski, zwykle stała cena | lista błędów z lokalizacją i wagą, łatwy retest | wykrywa tylko część problemów, nie potwierdza zgodności |
| Audyt ekspercki | zwykle od kilku dni do kilku tygodni | wycena indywidualna, zwykle od kilku tysięcy złotych | ocena wybranego zakresu według kryteriów WCAG, zalecenia naprawy | ocena na dany moment, zależy od doboru próbki |
| Testy z użytkownikami | kilka tygodni z rekrutacją i przygotowaniem | wycena indywidualna, zależna od liczby uczestników i zadań | obraz realnych barier i doświadczeń użytkowników | nie mierzą zgodności z kryteriami, obejmują kilka scenariuszy |
U nas możesz zacząć od bezpłatnego skanu wstępnego jednej strony na stronie głównej, a raport automatyczny do 20 podstron kosztuje teraz 49 zł. Od czego zależy cena audytu eksperckiego, wyjaśniamy w artykule audyt WCAG – cena.
Jak wybrać metodę: zacznij od pytania
Każda metoda odpowiada na inne pytanie, więc wybór zacznij od tego, czego chcesz się dowiedzieć. Metody łatwo łączyć – zwykle sensowne są dwie lub trzy naraz.
- „Od czego zacząć i gdzie są oczywiste błędy?” – raport automatyczny i samodzielny przegląd kluczowych stron.
- „Czy da się przejść najważniejszą ścieżkę, np. zakup albo rejestrację?” – samodzielny test klawiaturą i czytnikiem ekranu, a przy ważnych procesach audyt ekspercki tej ścieżki.
- „Czy strona spełnia WCAG 2.1 lub 2.2 na poziomie AA w badanym zakresie?” – to zadanie dla audytu eksperckiego. Takiej odpowiedzi potrzebujesz zwykle przy przetargu, deklaracji dostępności albo opisie usługi objętej EAA.
- „Czy ludzie naprawdę poradzą sobie z serwisem?” – testy z użytkownikami, najlepiej po usunięciu błędów wykrytych wcześniej.
- „Czy poprawki zadziałały i nic się nie zepsuło?” – retest tą samą metodą, a na co dzień regularny test automatyczny.
Jak przygotować się do badania
Dobre przygotowanie skraca pracę i obniża koszt, niezależnie od metody. Zanim zaczniesz lub zlecisz badanie, zbierz:
- listę stron – po jednej z każdego szablonu oraz strony z formularzami, wyszukiwarką, koszykiem i multimediami;
- kluczowe ścieżki – kilka zadań, które muszą działać, np. zakup, rejestracja, kontakt;
- dostęp testowy – adres wersji testowej, konta testowe, tryb testowy płatności;
- priorytety – co jest najważniejsze dla użytkowników i firmy oraz co wkrótce się zmieni (tego nie warto badać szczegółowo);
- informacje techniczne – system CMS, motyw, wtyczki, kto wdraża poprawki i w jakim terminie;
- standard docelowy – zwykle WCAG 2.1 AA, a lepiej od razu WCAG 2.2 AA;
- wcześniejsze raporty i zgłoszenia od użytkowników.
Co zrobić z wynikami sprawdzenia
- Ustal priorytety. Najpierw bariery blokujące kluczowe ścieżki, potem błędy w elementach wspólnych (menu, stopka, szablony), na końcu pojedyncze problemy w treściach.
- Zamień wyniki w zadania dla wykonawcy. Każde zadanie powinno mieć adres, element, opis problemu, oczekiwane zachowanie, kryterium WCAG i sposób sprawdzenia, że poprawka działa. Grupuj zadania według komponentów, nie podstron.
- Rozdziel odpowiedzialność. Kod szablonu to zadanie programisty lub agencji, treści (alt, linki, nagłówki) – redakcji, a wtyczki zewnętrzne – ich dostawcy.
- Zrób retest. Po poprawkach sprawdź ten sam zakres tą samą metodą i porównaj wyniki. Upewnij się też, że poprawka nie zepsuła niczego obok.
- Zaktualizuj informacje o dostępności. Usługodawcy objęci EAA podają je w ogólnych warunkach (np. regulaminie) lub równoważnym dokumencie, a podmioty publiczne – w deklaracji dostępności.
Jak utrzymać dostępność strony internetowej w czasie
Dostępność strony internetowej psuje się po cichu: nowy baner, wtyczka czy aktualizacja motywu potrafią cofnąć efekty poprawek. Pomagają proste nawyki:
- wpisz WCAG 2.2 AA do briefów i umów, a test klawiaturą – do kryteriów odbioru prac;
- przeszkol redakcję: teksty alternatywne, nagłówki, opisowe linki, napisy do filmów;
- sprawdzaj nowe wtyczki i widżety (czat, baner cookies, opinie) przed wdrożeniem;
- uruchamiaj test automatyczny po wdrożeniach i cyklicznie, np. raz w miesiącu;
- regularnie, np. raz w roku lub przed większą zmianą, powtarzaj ręczny przegląd kluczowych ścieżek;
- daj użytkownikom prosty sposób zgłaszania problemów i odpowiadaj na zgłoszenia.
Najczęstsze pytania
Czy sprawdzenie dostępności strony jest obowiązkowe?
Przepisy dotyczące usług objętych Europejskim Aktem o Dostępności czy podmiotów publicznych wymagają, żeby strona spełniała wymagania dostępności, ale nie narzucają jednej metody sprawdzania. Sprawdzenie to praktyczny sposób, żeby wiedzieć, czy strona je spełnia i co poprawić. To informacja ogólna, a nie porada prawna.
Kto powinien sprawdzać dostępność – wykonawca strony czy ktoś niezależny?
Najlepiej obie strony. Wykonawca powinien testować na bieżąco w trakcie prac, a niezależna osoba lub firma spojrzy świeżym okiem i nie oceni własnej pracy. Przy przetargach i formalnych deklaracjach niezależna ocena jest szczególnie przydatna.
Czy po sprawdzeniu otrzymam certyfikat dostępności?
Raport automatyczny nie jest certyfikatem i nie potwierdza zgodności z WCAG ani z przepisami. Audyt ekspercki kończy się raportem z oceną wybranego zakresu, ale to ocena na dany moment – każda większa zmiana strony może ją zdezaktualizować.
Czy można sprawdzić stronę, która nie jest jeszcze opublikowana?
Tak. Samodzielny przegląd i audyt można przeprowadzić na wersji testowej, a przegląd nawet na makietach. Skanery online potrzebują jednak adresu dostępnego z internetu, więc wersji testowej zabezpieczonej hasłem zwykle nie zbadają – wtedy przydadzą się narzędzia uruchamiane lokalnie w przeglądarce.